Nghệ Thuật Xưa | Homepage
Bức “Vitruvian Man” của Leonardo Da Vinci: Tỉ lệ hoàn mĩ của cơ thể con người

Bức “Vitruvian Man” của Leonardo Da Vinci: Tỉ lệ hoàn mĩ của cơ thể con người

0 Comments 🕔15.Nov 2019

Bức “Vitruvian Man” (Tạm dịch: Tỉ lệ cơ thể người theo Vitruvius) là một tác phẩm của Leonardo da Vinci thực hiện vào khoảng những năm 1490, hiện đang được lưu giữ tại phòng trưng bày Gallerie dell’Accademia ở Venice, Ý. Dù đây không phải là một bức họa to lớn với màu sắc tỉ mỉ, mà chỉ là một hình vẽ nằm trong một trang viết tay thể hiện các nghiên cứu của Leonardo đối với cơ thể con người, nhưng “Vitruvian Man” lại hết sức nổi tiếng.

Bức họa vẽ một người đàn ông trong 2 tư thế khác nhau, một tư thế có tay và chân nội tiếp trong hình tròn, một tư thế nội tiếp trong hình vuông. Nó dựa trên ý tưởng về tỉ lệ hoàn mỹ của cơ thể người theo kiến trúc sư Vitruvius, một người La Mã sống trước Leonardo da Vinci 15 thế kỷ.

Và một điều thú vị là, ít ai biết rằng tác phẩm nói về sự hoàn mỹ của Leonardo da Vinci cũng không… hoàn hảo!

Hành trình đi tìm sự hoàn hảo

Hành trình đi tìm tỉ lệ hoàn mỹ đã có từ rất lâu trong hội họa, và đặc biệt vào thời kỳ Phục Hưng, khi mà các nghệ sĩ khao khát vươn đến sự hoàn hảo trong hội họa, điêu khắc, và kiến trúc, thì vấn đề này lại càng được chú ý.

Ngày nay, lý thuyết về tỉ lệ vàng được biết đến rộng rãi trong toán học, và người ta thật sự ngạc nhiên thán phục khi biết được rằng các học giả thời xưa đã tìm ra tỉ lệ hoàn mỹ đó và áp dụng vào các công trình từ kiến trúc cho tới hội họa. Từ kim tự tháp Giza tới đền Parthenon ở Hy Lạp; từ bức Chúa trời tạo ra Adam của Michelangelo trên mái vòm nhà nguyện Sistine đến bức Học viện Athens trong căn phòng ký duyệt của các Giáo hoàng; thậm chí khuôn mặt và cơ thể con người cũng tuân theo tỉ lệ này.

Tỉ lệ vàng trong đền Parthenon. (Đây không phải là phân tích duy nhất về tỉ lệ vàng trong kiến trúc ngôi đền này)

Bức “Vitruvian Man” của Leonardo da Vinci cũng góp một phần trong hành trình tìm kiếm tỉ lệ hoàn mỹ đó. Nhưng như tựa đề của bức tranh có chỉ ra, Leonardo da Vinci không phải là người đầu tiên mô tả tỉ lệ này. Đi trước ông còn có kiến trúc sư Vitruvius, và rất nhiều người khác nữa.

Marcus Vitruvius Pollio sống ở Rome vào khoảng thế kỉ thứ nhất trước Công Nguyên. Ông là một kiến trúc sư, kĩ sư và tác giả của tác phẩm De Architectura (Tạm dịch: Kiến trúc), bộ sách mang tính định hướng rất quan trọng trong thời kì Phục Hưng. Tất cả các nghệ thuật gia lớn của thời kỳ này, bao gồm cả Michelangelo và Leonardo đều đã đọc và cố gắng áp dụng các lí thuyết của Vitruvius.

Vitruvius (đứng bên phải) đang trình bày De Architectura cho hoàng đế La Mã.

Trong De Architectura, Vitruvius đã tập hợp các kiến thức mà ông thu thập được ở vào thời kỳ sơ khai đó, để rồi 15 thế kỷ sau, vào năm 1486, bộ sách được Fray Giovanni Sulpicio de Veroli cho tái bản ở Rome. Vào thời kỳ đó, các kiến trúc sư và nghệ sĩ đều đang khao khát tri thức cổ điển, vì thế De Architectura đột nhiên mang tới cho họ một kho tàng về kiến trúc cổ điển – kho tàng duy nhất còn tồn tại vào lúc bấy giờ.

Tỉ lệ hoàn mỹ của De Architectura

Trong cuốn thứ 3 của De Architectura, Vitruvius viết:

Rốn là trung tâm của cơ thể con người, nếu một người nằm xuống với đầu hướng thẳng lên trên, tay và chân sải rộng, với tâm là rốn, ta có thể vẽ một hình tròn chạm tới các ngón tay và chân. Cơ thể con người không chỉ có thể nội tiếp bởi hình tròn, ta còn có thể cho nó nội tiếp một hình vuông. Bằng việc so sánh khoảng cách giữa bàn chân và đỉnh đầu với khoảng cách giữa hai tay khi sải ngang, ta có thể thấy chúng bằng nhau; và do đó các đường thẳng vuông góc với nhau đi qua các điểm này sẽ tạo nên một hình vuông.

Phân tích sâu hơn bức Vitruvian Man của Leonardo Da Vinci. (Ảnh qua Inside The Da Vinci Code)

Vitruvius cũng đưa ra các tỉ lệ và tương quan giữa các phần của cơ thể, ví dụ:

Chiều dài bàn chân bằng 1/6 chiều dài của phần thân. Chiều dài cẳng tay là 1/4. Chiều ngang của ngực là 1/4…

Vitruvius cũng viết rằng, một công trình kiến trúc muốn đẹp thì phải có tỉ lệ và sự đối xứng. Chúng có thể được tìm thấy thông qua giới tự nhiên. Nhưng không có một ví dụ tự nhiên nào hoàn mỹ như vẻ đẹp của tỉ lệ cơ thể con người. Chính vì thế, các tác gia sau này thường có xu hướng vẽ con người theo tỉ lệ mà Vitruvius nêu ra.

Tác phẩm của Leonardo da Vinci cũng không hoàn mỹ

Như trên đã nói, nhờ có Vitruvius mà các tác gia Phục Hưng đã có một công cụ mạnh mẽ để thiết kế các nhà thờ, các cung điện và các bức họa.

Tuy nhiên tỉ lệ mà Vitruvius đưa ra còn khiến người thời đó gặp một khó khăn lớn – các tác gia cố gắng vẽ con người nội tiếp trong một hình tròn hoặc hình vuông, và không chỉ vậy, họ còn nâng cao yêu cầu lên một bậc: phải vẽ sao cho diện tích của hai hình này càng ít lệch nhau càng tốt.

Ngày nay, chúng ta có thể dễ dàng “giải” được bài toán này thông qua việc khai căn và máy tính. Nhưng ở vào thời kỳ Phục Hưng, người ta không có một công cụ như vậy. Bức “Vitruvian Man” của Leonardo da Vinci cũng chỉ là một lời giải gần đúng mà thôi.

Dù cố gắng tới đâu, hình tròn mà máy tính vẽ ra khi phóng to lên vẫn chỉ là những ô vuông. Vì thế lời giải hình học cho “Vitruvian Man” thật sự không tồn tại.

Dù cố gắng tới đâu, hình tròn mà máy tính vẽ ra khi phóng to lên vẫn chỉ là những ô vuông. Vì thế lời giải hình học cho “Vitruvian Man” thật sự không tồn tại.

Một bức vẽ khác cùng chung chủ đề của Cesare Cesariano minh họa cho cuốn De architectura (1521)

Số Phi (con số của tỉ lệ vàng) là một số vô tỉ, điều đó có nghĩa là người ta sẽ không xác định được nó chỉ thông qua thước và compa. Và cho dù ở vào ngày nay, máy tính có thể “giải” được bài toán, nhưng nó cũng chỉ có thể cho ra hình vẽ ở một kết quả “cực kỳ chính xác”, chứ không thể cho ra hình vẽ hoàn toàn chính xác được.

Rất nhiều tác gia Phục Hưng khác đã tìm cách giải bài toán “Vitruvian Man”: Fra Giovanni Giocondo; Cesare Cesariano; Francisco Giorgi; Taccola; Francisco di Giorgio; Giacomo Andrea Da Ferrara; v.v. Nhưng có lẽ “Vitruvian Man” của Leonardo da Vinci là lời giải nổi tiếng nhất.

Tác giả : Cát Hải

Theo trithucvn.net

Similar Articles

Bát Falangcai ngự dụng họa tiết sen thời Khang Hy dự kiến ​​sẽ bán được hơn 100 triệu đô la Hồng Kông (khoảng 13 triệu USD).

Bát Falangcai ngự dụng họa tiết sen thời Khang Hy dự kiến ​​sẽ bán được hơn 100 triệu đô la Hồng Kông (khoảng 13 triệu USD). 0

Một bát sứ men đỏ Falangcai thời Khang Hy, circa 1722Lô số: 2988Đường kính: 11cmProvenance

Ông chủ Bảo tàng Fondation Louis Vuitton ‘đe dọa’ ngôi giàu nhất của Jeff Bezos

Ông chủ Bảo tàng Fondation Louis Vuitton ‘đe dọa’ ngôi giàu nhất của Jeff Bezos 0

Bernard Arnault, chủ tịch tập đoàn LVMH vừa quyết định mua lại hãng trang

Tổng hợp tranh đấu giá tháng 11-2019 tại các sàn nước ngoài

Tổng hợp tranh đấu giá tháng 11-2019 tại các sàn nước ngoài 0

Thông tin trong bài được lấy từ catalog nhà đấu giá. NTX không chịu trách

52,5 triệu đô la Mỹ cho bức tranh chữ trường phái PoP ArT của Ed Ruscha lập kỷ lục đấu giá mới

52,5 triệu đô la Mỹ cho bức tranh chữ trường phái PoP ArT của Ed Ruscha lập kỷ lục đấu giá mới 0

Một bức tranh chữ của Ed Ruscha đã dẫn đầu buổi đấu giá tranh nghệ thuật

Đạt giá 31 triệu USD chiếc Patek Philippe Grandmaster Chime này trở thành chiếc đồng hồ đắt nhất

Đạt giá 31 triệu USD chiếc Patek Philippe Grandmaster Chime này trở thành chiếc đồng hồ đắt nhất 0

Một chiếc Patek Philippe Grandmaster Chime độc bản đã được bán đấu giá tại Geneva

About Author

No Comments

No Comments Yet!

No one have left a comment for this post yet!

Write a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Tìm kiếm

Ảnh xưa Việt Nam

Bảo tàng Quốc gia Châu Á Pháp

Tiền Cổ & Kim Bài & Kim Khánh

Cổ vật Việt ở Hải Ngoại

Thảo luận mới nhất của bạn đọc

Bảo tàng Cố cung Đài Bắc

Gốm sứ thời Tống

Gốm sứ thời Minh

Gốm sứ thời Thanh